İmsak vakti nedir, nasıl hesaplanır
Kısa cevap
İmsak, güneş henüz ufkun altındayken belirli bir açıya yükseldiğinde ve sabahın ilk aydınlığı başladığında girer. Bütün yöntemler bu tanımda birleşir ama açıda ayrılır: Sahaar’daki yöntemlerde açı 12° ile 20° arasındadır ve açı büyüdükçe İmsak erkene gelir. Ekvatordan uzak yerlerde yazın güneş o kadar alçalmayabilir; o zaman vakti bir kural belirler. Uygulamalar arasındaki farkların çoğu bu iki seçimden gelir.
İmsak vakti nedir?
Sahaar İmsak’ı, güneşin ufkun belirli bir açı altına yükseldiği ve sabah aydınlığının başladığı an olarak tanımlar. İmsak vakti güneşin doğuşuna kadar sürer. Güneş satırı listede görünür ama bir namaz vakti değildir. Ramazan’da oruç da İmsak’ta başlar; imsakiyelerin bu satırı öne çıkarması bundandır.
Hangi yöntem hangi açıyı kullanır?
Her otorite güneşin ufkun kaç derece altında olması gerektiğini kendisi belirler. Sahaar’daki yöntemlerin İmsak açıları:
| Yöntem | Ufkun altında |
|---|---|
| Türkiye (Diyanet uyumlu) | 18° |
| Müslüman Dünya Birliği (MWL) | 18° |
| ISNA (Kuzey Amerika) | 15° |
| ISNA, Kanada | 13° |
| Mısır (GAS) | 19,5° |
| Karaçi (Pakistan/Hindistan) | 18° |
| Ümmü’l-Kura (Suudi Arabistan) | 18,5° |
| Dubai | 18,2° |
| Kuveyt | 18° |
| Katar | 18° |
| Singapur (MUIS) | 20° |
| Endonezya (Kemenag) | 20° |
| Tunus | 18° |
| Fas | 19° |
| Rusya ve Orta Asya | 16° |
| Fransa (UOIF) | 12° |
| İsviçre (FCIG, Cenevre) | 15° |
| Moonsighting Committee | 18°, mevsime ve enleme göre ayarlanır |
| Tahran | 17,7° |
Üç satıra not düşelim. Türkiye yöntemi, Diyanet takvimiyle uyum için vakitlere birkaç dakikalık temkin ekler; bu yüzden yazılan saatte güneşin açısı 18°’den biraz farklıdır. Sahaar bu yönteme «Diyanet uyumlu» der: yayımlanan Türkiye takvimlerine göre ayarlanmış bir hesaptır, Diyanet’in yayımladığı bir tablo değildir. Endonezya yöntemi Singapur açılarını kullanır ve iki dakika ekler. Sahaar’ın Birleşik Krallık’ta önerdiği Moonsighting Committee yöntemi yıl boyu sabit bir açı kullanmaz.
İmsak neden uygulamadan uygulamaya değişir?
- Açı. Farklı yöntemle kurulmuş iki uygulama İmsak’ta birbirinden epey ayrılabilir ve ikisi de doğru hesaplıyordur.
- Yüksek enlem kuralı. Yazın, yaklaşık 48°’nin üzerinde İmsak’ı açı değil kural belirler (aşağıda).
- Temkin ve ihtiyat dakikaları. Bazı yöntemler bilerek birkaç dakika ekler.
- Konum. Dünya her dört dakikada bir boylam derecesi döner. İl merkezi için basılmış bir takvim, epey batıdaki bir ilçeyle uyuşmaz.
- Saat. Elle ayarlanmış bir cihaz saati bütün vakitleri aynı miktarda kaydırır.
Her sebebin ayrıntısı Namaz vakitleri neden farklı çıkar sayfasında.
Yüksek enlemde ne olur?
Ekvatordan uzak yerlerde yaz gecelerinde güneş bütün gece İmsak açısının üstünde kalabilir. Tanıma uyan bir an olmadığı için vakti bir kural belirler. Böyle gecelerde Sahaar’ın «Vakitler nasıl belirlenir» sayfası bunu yazar ve güneşin o geceki en düşük konumunu gösterir.
Yaygın üç kural var:
- Gecenin ortası. İmsak, akşam ile güneşin doğuşu arasındaki gecenin ortasından önceye düşmez; Yatsı da bu noktadan sonraya kalmaz.
- Gecenin yedide biri. İmsak, gecenin son yedide birinin başından önceye düşmez; Yatsı, ilk yedide birin sonundan sonraya kalmaz.
- Açıya göre pay. Gece açıyla orantılı bölünür: 18° İmsak, gecenin son 18/60’lık payından önceye düşmez.
Sahaar’ın hangi kuralı uygulayacağı yönteme ve konuma bağlıdır; bunun için ayrı bir ayar yoktur:
- 48,5° üzerinde Sahaar çoğu ülke için gecenin ortası kuralını önerir. Bu kuralın Yatsı ile ertesi İmsak arasında 20 dakikadan az bıraktığı ya da İmsak’ı bir önceki takvim gününe kaydırdığı gecelerde, o gün için açıya göre pay kuralına geçer.
- Türkiye yöntemiyle yurt dışında, 45° ile 62° kuzey arasında, Sahaar’da 20 km içinde bir Diyanet ilçe tablosu varsa vakitler o tablodan gelir. Tablo yoksa yaz aylarında İmsak ve Yatsı bu tablolardan çıkarılan bir modelle hesaplanır. Daha kuzeyde, açının oluşmadığı gecelerde gecenin yedide biri kuralı uygulanır.
- Birleşik Krallık’ta önerilen Moonsighting Committee yöntemi İmsak ve Yatsı’yı mevsime göre ayarlar, 55° üzerinde gecenin yedide birini kullanır.
Şehrinizde İmsak vakti
Şehir sayfaları bu ayın İmsak vaktini ve kullanılan yöntemi gösterir: İstanbul, Ankara, İzmir, Erzurum, Berlin, Stockholm. Bütün iller Türkiye, il il sayfasında, Avrupa şehirleri Avrupa’da namaz vakitleri sayfasında.
Vakitler hakkında daha fazlası
- Öğle vakti nasıl hesaplanır
- İkindi vakti nasıl hesaplanır
- Akşam vakti nasıl hesaplanır
- Yatsı vakti nasıl hesaplanır
- Namazlar kaç rekât?
- Namaz vakitleri neden farklı çıkar
Sahaar’da Ayarlar › Bilgi › Vakitler nasıl belirlenir sayfası her vaktin tanımını, bugün konumunuz için kullanılan açıyı ve o anda güneşin gerçekte nerede olduğunu gösterir. Sahaar’ı App Store’dan indirin